Rửa trà có loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật không? Bọt trà có hại không? Năm hiểu lầm khi pha trà
Rửa trà nhanh chỉ loại bỏ một phần dư lượng tan trong nước và không thể coi là bước bảo đảm an toàn; bọt trên nước trà mới pha sinh ra từ chính các hợp chất của lá trà; còn chuyện sao lại, trà để qua đêm và dụng cụ thì tùy loại trà và tùy ấm, không có quy tắc chung.
| Nhận định phổ biến | Trả lời ngắn | Yếu tố thực sự quyết định |
|---|---|---|
| Rửa trà loại bỏ dư lượng thuốc | Chỉ một phần | Phụ thuộc vào độ tan trong nước của từng hoạt chất; mức an toàn dư lượng do báo cáo kiểm nghiệm của lô hàng quyết định, không phải do việc rửa trà. |
| Có bọt trên nước trà nghĩa là trà có vấn đề | Không | Bọt sinh ra từ các hợp chất hoạt động bề mặt trong lá trà, thay đổi theo nhóm trà và lực rót. |
| Trà lâu năm nhất định phải sao lại | Tùy loại trà | Tùy nhóm trà đó có công đoạn sao lửa hay không, và lô trà có bị ẩm hay xuống hương hay không. |
| Trà để qua đêm thích hợp để dưỡng ấm | Không nên | Dưỡng ấm đến từ việc pha và để khô thường xuyên, còn nước trà để lâu chỉ để lại cặn loang lổ và mùi ôi. |
| Trà xanh tuyệt đối không được pha trong ấm tử sa | Không phải quy tắc tuyệt đối | Dáng ấm, độ dày thành ấm, dung tích và tốc độ rót quan trọng hơn nhãn chất liệu. |
Rửa trà có loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật không?
Chỉ một phần, và mức độ tùy từng hoạt chất. Các nghiên cứu đã công bố về pha trà cho thấy tỷ lệ chuyển từ lá sang nước trà do độ tan trong nước quyết định: hoạt chất tan tốt có thể chuyển gần như hoàn toàn vào nước, còn hoạt chất khó tan hầu như không thôi ra. Rửa trà trước khi pha được ghi nhận làm giảm rủi ro dư lượng trong nước trà khoảng 5% đến 59% tùy hoạt chất, nghĩa là loại bớt một phần và phần còn lại vẫn nằm trong lá. Vì vậy mức an toàn dư lượng được xác nhận bằng kiểm nghiệm lô hàng theo giới hạn hiện hành, không phải bằng vài giây nước đầu.
Tài liệu nghiên cứu: nghiên cứu về việc rửa trà trước khi pha và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và công trình về ảnh hưởng của tính chất lý hóa đến sự thôi ra của dư lượng .
Bọt trên mặt nước trà có hại không?
Không. Bọt được tạo bởi các hợp chất hoạt động bề mặt mà lá trà giải phóng vào nước nóng. Một nghiên cứu so sánh trên sáu nhóm trà đã đo khả năng tạo bọt và cho thấy không thể giải thích chỉ bằng hàm lượng saponin: một số axit amin và catechin cũng góp phần, và các nhóm trà khác nhau rõ rệt. Trên thực tế, lượng bọt còn thay đổi theo độ cao và lực rót, lượng trà và việc lá còn nguyên hay bị vụn. Việc gạt bọt là thói quen và cách trình bày, không phải loại bỏ thứ gì có hại.
Nghiên cứu tham khảo: nghiên cứu so sánh bọt trà trên sáu nhóm trà .
Trà lâu năm có bắt buộc phải sao lại không?
Không, và với một số nhóm trà thì không nên. Sao lại là bước khắc phục, chủ yếu dùng cho các dòng có sao lửa như trà nham Vũ Di hay Thiết Quan Âm sao đậm, khi lô trà bị ẩm hoặc hương kém rõ. Các nhóm phơi nắng như Phổ Nhĩ sống Vân Nam và bạch trà vốn không dựa vào sao lửa, nên gia nhiệt để “làm thơm lại” sẽ thay đổi sản phẩm chứ không phục hồi nó. Hãy quyết định dựa trên công nghệ của chính loại trà đó và tình trạng lô hàng: nếu lá khô có mùi ẩm hoặc bí hương, trước hết xử lý khâu bảo quản rồi hỏi nhà sản xuất xem sao lại có thuộc quy trình của dòng trà này không.
Có nên dùng trà để qua đêm để dưỡng ấm không?
Đó không phải cách dưỡng ấm tốt. Việc dưỡng ấm diễn ra qua sử dụng hằng ngày: pha trà, tráng ấm bằng nước nóng rồi để khô hẳn, nhờ vậy bề mặt dần lên nước đều. Nước trà để đọng trong hoặc trên ấm sẽ khô không đều, để lại vết loang theo hình vũng nước và có thể giữ mùi ôi, về sau lộ ra khi pha các loại trà thanh hương. Nước trà nguội để ở nhiệt độ phòng cũng không phải khởi điểm sạch sẽ cho một chiếc ấm dùng để uống. Sau mỗi buổi trà, hãy đổ hết nước, tráng ấm bằng nước nóng và để khô thoáng với nắp mở.
Trà xanh có không hợp với ấm tử sa không?
Không phải là quy tắc tuyệt đối. Mối lo thường gặp là có cơ sở: ấm đất thành dày, miệng nhỏ giữ nhiệt tốt nên trà xanh non dễ bị ngâm quá lâu, vị trở nên bí và chín nếu lá nằm trong nước nóng. Đó là vấn đề nhiệt độ và thời gian, không phải lệnh cấm về chất liệu. Ấm miệng rộng, thành mỏng, rót nhanh cùng nước nhiệt độ thấp hơn và thời gian hãm ngắn vẫn pha được; trong khi ly thủy tinh hoặc chén khải sứ dễ kiểm soát hơn và cho bạn nhìn thấy lá trà. Hãy chọn dụng cụ theo khả năng tách nước khỏi lá nhanh đến đâu, rồi điều chỉnh nhiệt độ nước và thời gian hãm theo từng loại trà.
Bài liên quan: năm hiểu lầm về chất lượng trà, sự khác biệt giữa Phổ Nhĩ sống và chín, và danh mục trà hiện tại.
Cùng loạt bài này: cách phân loại trà Trung Quốc dựa trên công nghệ chế biến.
Câu hỏi thường gặp
Có nên rửa trà trước khi pha không?
Rửa trà hữu ích để làm ướt trà ép bánh hoặc trà xoăn chặt và để làm ấm dụng cụ. Nó chỉ loại bỏ một phần dư lượng tan trong nước, nên hãy xem đó là một bước pha trà và dựa vào báo cáo kiểm nghiệm lô hàng để đánh giá an toàn dư lượng.
Vì sao nước trà của tôi có bọt?
Các hợp chất hoạt động bề mặt do lá trà giải phóng tạo bọt trong nước nóng, lượng bọt thay đổi theo nhóm trà, tình trạng lá và lực rót. Đó là hiện tượng bình thường của nước trà mới pha.
Có thể pha trà xanh trong ấm tử sa không?
Có, nếu ấm cho phép rót nhanh và bạn dùng nước nhiệt độ thấp hơn cùng thời gian hãm ngắn. Ấm giữ nhiệt mà rót chậm dễ làm trà xanh non bị chiết quá mức, nên chén khải hoặc ly thủy tinh dễ kiểm soát hơn.