Thiết Quan Âm là trà xanh? Đại Hồng Bào là hồng trà? Sáu nhóm trà Trung Quốc được phân loại thế nào
Thiết Quan Âm và Đại Hồng Bào đều là trà ô long, Quân Sơn Ngân Châm là trà vàng, còn Bích Loa Xuân là trà xanh. Tiêu chuẩn phân loại quốc gia của Trung Quốc chia trà thành sáu nhóm theo công nghệ chế biến và đặc điểm chất lượng, không dựa vào tên trà, màu lá khô hay màu nước trà.
| Tên trà | Nhóm trà | Công đoạn quyết định phân loại |
|---|---|---|
| Thiết Quan Âm | Trà ô long | Làm héo và làm dập mép lá tạo ra quá trình oxy hóa một phần, sau đó diệt men, vò và sấy khô. |
| Đại Hồng Bào | Trà ô long, thuộc chỉ dẫn địa lý trà nham Vũ Di | Oxy hóa một phần rồi sao lửa; sao lửa làm lá sẫm màu nhưng không biến nó thành hồng trà. |
| Quân Sơn Ngân Châm | Trà vàng | Sau khi diệt men có thêm công đoạn ủ vàng, điểm khác biệt giữa trà vàng và trà xanh. |
| Bích Loa Xuân | Trà xanh | Diệt men sớm hạn chế oxy hóa, sau đó lá được vò và tạo hình xoắn ốc. |
| Phổ Nhĩ Vân Nam | Áp dụng theo tiêu chuẩn sản phẩm riêng của trà Phổ Nhĩ | Phổ Nhĩ sống và chín khác nhau ở chỗ nguyên liệu phơi nắng có trải qua công đoạn ủ đống ẩm hay không. |
Thiết Quan Âm có phải trà xanh không?
Không. Thiết Quan Âm là trà ô long sản xuất tại An Khê, Phúc Kiến. Sự nhầm lẫn đến từ ngoại hình: Thiết Quan Âm hiện đại oxy hóa nhẹ, sao lửa nhẹ nên lá ngả xanh và hương hoa, uống dễ bị nhầm với trà xanh. Nhưng phân loại vẫn do công nghệ quyết định: lá được làm héo và làm dập để oxy hóa một phần trước khi diệt men, còn trà xanh diệt men sớm chính là để ngăn quá trình đó.
Đại Hồng Bào có phải hồng trà không?
Không. Đại Hồng Bào là trà ô long và là một trong các loại sản phẩm được nêu trong tiêu chuẩn chỉ dẫn địa lý trà nham Vũ Di. Sao lửa khiến lá thành phẩm sẫm màu và có hương lửa nên người mua thường tưởng là hồng trà. Hồng trà Trung Quốc oxy hóa hoàn toàn trước khi sấy, còn trà nham Vũ Di chỉ oxy hóa một phần rồi mới sao lửa. Chữ “hồng” trong tên gọi bắt nguồn từ điển tích của chính loại trà này, không liên quan đến nhóm hồng trà.
Nguồn chính thức: tiêu chuẩn chỉ dẫn địa lý GB/T 18745 về trà nham Vũ Di .
Quân Sơn Ngân Châm và Bích Loa Xuân thuộc nhóm trà nào?
Quân Sơn Ngân Châm là trà vàng, còn Bích Loa Xuân là trà xanh. Trà vàng có thêm công đoạn ủ vàng sau khi diệt men, điều này được ghi trong tiêu chuẩn quốc gia về trà vàng và tạo nên tên gọi cùng vị êm, tròn hơn của nhóm trà này. Bích Loa Xuân được sản xuất như trà xanh theo tiêu chuẩn chỉ dẫn địa lý riêng, với diệt men sớm, vò và tạo hình xoắn ốc đặc trưng. Cả hai đều nhiều búp nên lá khô và nước trà có thể trông giống nhau dù công nghệ khác nhau.
Tài liệu chính thức: tiêu chuẩn quốc gia GB/T 21726 về trà vàng và tiêu chuẩn GB/T 18957 về trà Bích Loa Xuân Động Đình .
Vì sao trà Trung Quốc được phân loại theo công nghệ chứ không theo màu sắc hay tên gọi?
Vì công nghệ là yếu tố duy nhất giữ được tính ổn định giữa các nhà sản xuất, các mùa vụ và các mức giá. Tiêu chuẩn phân loại quốc gia GB/T 30766-2014 chia trà thành trà xanh, trà vàng, trà trắng, ô long, hồng trà và hắc trà theo công nghệ chế biến và đặc điểm chất lượng, dùng cho sản xuất, nghiên cứu, thương mại và kiểm nghiệm. Tên sản phẩm, cấp hạng tiếp thị và màu sắc trong ảnh không nằm trong khung này. Hệ thống sáu nhóm trà cũng là kết quả chuẩn hóa hiện đại chứ không có từ xa xưa, nên nhiều tên trà cũ không khớp hoàn toàn với nhóm trà ngày nay.
Nguồn chính thức: GB/T 30766-2014 về phân loại trà .
Làm sao xác nhận nhóm trà trước khi mua?
Trước hết hãy xem số tiêu chuẩn sản phẩm in trên bao bì, vì nó cho biết lô hàng được khai báo là sản phẩm nào. Sau đó đề nghị nhà cung cấp mô tả theo thứ tự các công đoạn thực tế, đặc biệt là oxy hóa một phần hay hoàn toàn và có công đoạn ủ vàng hay ủ đống ẩm hay không. Cuối cùng, pha thử mẫu và đối chiếu lá khô, nước trà và bã trà với mô tả đó. Với đơn sỉ, hãy kiểm tra đúng lô bạn định mua chứ không phải ảnh trong catalogue.
Bài liên quan: năm hiểu lầm về chất lượng trà, sự khác biệt giữa Phổ Nhĩ sống và chín.
Về nguồn hàng Vân Nam: trà lá lớn Vân Nam có nghĩa là gì và xem danh mục trà hiện tại.
Các câu hỏi về pha trà được giải đáp riêng trong năm hiểu lầm phổ biến khi pha trà.
Câu hỏi thường gặp
Thiết Quan Âm là trà xanh hay trà ô long?
Thiết Quan Âm là trà ô long. Kiểu oxy hóa nhẹ, sao lửa nhẹ có thể giống trà xanh về ngoại hình và vị, nhưng lá được làm héo và làm dập để oxy hóa một phần trước khi diệt men, nên thuộc nhóm ô long.
Đại Hồng Bào có phải hồng trà không?
Không. Đại Hồng Bào là trà ô long và là một loại sản phẩm trong tiêu chuẩn chỉ dẫn địa lý trà nham Vũ Di. Sao lửa làm lá sẫm màu, còn hồng trà oxy hóa hoàn toàn trước khi sấy.
Làm thế nào để kiểm tra một loại trà Trung Quốc thuộc nhóm nào?
Hãy đọc số tiêu chuẩn sản phẩm trên bao bì, đề nghị nhà cung cấp nêu các công đoạn theo thứ tự, rồi đối chiếu lá khô, nước trà và bã trà của mẫu với mô tả đó trước khi đặt đơn sỉ.